تمركز
مطالعه
دكتر خادمى در كتاب «مطالعه
روشمند»، نكاتى را براى ايجاد تمركز حواس لازم مىداند كه عبارتند از:
1. علاقه به موضوع مورد
مطالعه، يكى از علل مهم ايجاد تمركز و دقت در حين مطالعه است.
2. هماهنگى اراده و تخيل
نيز در اين رابطه كارساز است؛ به عبارت ديگر، چشمان فرد بر صفحه كتاب و افكارش در
حال پرواز به دور دستها نباشد.
3. برخى مسائل جسمى و روحى
نيز مىتوانند تمركز فرد را بر هم بزنند؛ مانند گرسنگى، تشنگى، بيمارى، نگرانى و
اضطراب.
4. برخى مسائل محيطى نيز از
عوامل برهم زننده تمركزند؛ مانند سروصداى زياد، نور زياد يا كم، لباس نامناسب و...
.
آقاى حق جو در كتاب «روشهاى تسريع در خواندن و درك»، چند نكته مهم ديگر را
نيز بر اين فهرست مىافزايد كه عبارتند از:
5. يكى از مهمترين عوامل
بر هم خوردن تمركز، عجله و شتاب است. اين حالت، سطح مطالعه را كاهش مىدهد و تمركز
را بر هم مىزند.
6. يكى از مسائل قابل توجه
ديگر، سنگينى معده و سيرى بيش از حد است و به قول حضرت رسول اكرم صلىالله عليه وآله، «پرى معده و سيرى زياد، به
وجود آورنده حماقت است». اين، همان خواندن و نفهميدن و به عبارتى، عدم تمركز و عدم
ارتباط، با مفهوم كتاب است.
7. انتخاب زمان مناسب، از
عوامل ايجاد تمركز است؛ مثلاً پس از استراحت، خصوصاً در صبحگاهان، بهترين حالت
تمركز و ساعات خستگى و كسالت، نامناسبترين اوقات، براى تمركزند؛ البته در
صبحگاهان، لازم است قدرى ورزش كنيد تا بدن آمادگى لازم را به دست آورد.
8. نظم و انضباط در نوع،
ساعت و مكان مطالعه، همگى از عوامل ايجاد كننده تمركز مىباشند.
سرعت مطالعه
1. دكتر فيل ريس پيشنهاد
مىكند كه اگر قصد داريد سرعت مطالعه را افزايش دهيد، حتماً ابتدا به فهرست كتاب
نظرى دقيق بيندازيد تا نسبت به موضوعات كلى كتاب آگاهى پيدا كنيد.
2. تند خوانى، هميشه مناسب
نيست و در مطالبى كه به تعمق و تأمل نياز دارد، اصلاً نبايد به كار گرفته شود.
3. مغز ما هميشه تندتر از
بيان ما كلمات را دريافت مىكند؛ براى افزايش سرعت، سعى كنيد عادت بلند خوانى كتاب
را ترك كنيد.
4. تمرين كنيد تا به جاى
درك لغت به لغت يك جمله، به درك گروهى لغات عادت كنيد.
5. به نظر نويسنده كتاب
«تسريع در خواندن و درك»، يكى از عوامل كندخوانى، برگشت است؛ يعنى آن كه فرد مرتب
نگاه خود را به خطوط پيشين بر گرداند. اين كار، تمركز فرد را از ميان مىبرد و وقت
زيادى را تلف مىكند. هنگام مطالعه، چشم بايد به طور مستقيم و به موازات صفحه حركت
كند و از پريدن به سطرهاى بالا و پايين، دورى جويد.
6. كسانى كه با انگشت خط
مورد مطالعه را دنبال مىكنند، بايد اين عادت را ترك كنند؛ زيرا در تند خوانى، فقط
چشم كار مىكند، نه دست و زبان.
7. نويسنده كتاب «مطالعه
روشمند»، بر اين باور است كه حتى تكان دادن سر هنگام مطالعه، از سرعت مطالعه
مىكاهد؛ پس بهتر است كه اين گونه بگوييم: در تند خوانى، فقط چشم كار مىكند؛ نه
دست، نه زبان و نه سر. براى ديدن همه صفحه كتاب، اصلاً به حركت سر نيازى نيست؛
صفحه، خود در دامنه بينايى قرار دارد.
8. وى از مشكل ديگرى به نام
«خالى خوانى» نام مىبرد كه عبارتست از: سرگردانى چشم در حاشيه سفيد كتاب يا
لابه لاى خطوط و يا هر قسمت غير مفيد صفحه. اين حالت را
ديدن غير مفيد نيز مىگويند و موجب كاهش سرعت مطالعه مىشود.
9. حتى نوع ورق زدن نيز به
صرفه جويى در وقت كمك مىكند. ورق زدن درست آن است كه با
دست چپ واز گوشه بالايى صفحه صورت گيرد و چند لحظه قبل از پايان صفحه، دست براى ورق
زدن آماده باشد. كسانى كه با دست راست و از گوشه پايينى صفحه ورق مىزنند، از سرعت
و تمركز خود مىكاهند .
منبع : مقاله ' چگونه مطالعه كنيم؟ ' -برگرفته از سايت لينكستان با آدرس اينترنتي
: http://www.linkestan.com/news/ARTICLEview.asp?key=743
